Ekonomi

Dolar Neden Yükselir Neden Düşer?

dolar neden yükselir neden düşer

Günümüzde artan döviz hareketliliği ile birlikte birçok kişi döviz fiyatlarının neye göre düşüp neye arttığını merak etmeye başladı. Son günlerde artan kur dalgalanmaları gündemi oldukça meşgul etmeye devam ediyor. Biz de bu yazımızda siz değerli okuyucularımız için dolar neden yükselir neden düşer sorularını cevaplamaya çalışacağız. Hazırsanız hemen başlayalım!

Dolar Neye Göre Yükselir, Neye Göre Düşer?

Dövizi en çok etkileyen şeylerin başında FED kararları, IMF, ülkeler arası ticaret, cari açık ve para birimine olan arz talep ilişkisini sıralayabiliriz. Ek olarak enflasyon değişimleri, ekonomik ilişkiler, yurt içi ve yurt dışı faiz oranları, turizm ve dış ilişkiler döviz kurunu etkileyen etmenler arasında kendine yer bulmaktadır. 

Doların Yaygın Kullanımı Nasıl Başladı?

Doların yaygın kullanımı 2.dünya savaşının sonlarına doğru 1945 yılında Bretton Woods anlaşması ile birlikte başlamış oldu. Anlaşma ile birlikte aşağıda verilen gelişmelerin yaşanmasıyla Amerikan yüzyılı denilen süreç başlamış oldu.

1- Dolar, altın karşılığında endekslendi. 

2- Bütün döviz ürünleri dolara endekslendi. 

FED Nedir? 

1913 yılında Federal Reserve yasası ile ortaya çıkan bu sisteme bankaların genel organizasyonu diyebiliriz. 1930’lu yıllarda Amerika dahil olmak üzere dünyayı kasıp kavuran büyük buhran zamanında, paranın değer kaybetmesine engel olmak için FED’e birtakım yetkiler verilmiştir. FED, hükümet denetimi olmadan kendi kararlarını alan bir kuruluş haline geldi ve kriz bittikten sonra FED’in olanakları çoğaldı. 

FED’in Görev Tanımı Neleri Kapsar? 

FED’in çok önemli 2 görevi vardır;

1- Güvenilir ve sorunsuz bankacılık anlayışını geliştirmek ve dağıtmak. 

2- Sıcak para girişi yapılması ve kredi oranlarını ekonominin durumuna göre değerlendirerek karar almak. 

FED Kararları Piyasayı Nasıl Etkiler?

ABD’de para politikası ile ilgili bütün kararlar FED vasıtası ile verilir. Bütün dövizlerin dolara endeksli olması sonucu FED tarafından alınan kararlar dünya para politikasını etkilemektedir. Tabii ki faiz kararları ve ülkelerin iç politikalarına göre de etki olumlu veya olumsuz olabiliyor. 

Piyasaya Karşılıksız Dolar Sürülmesi Nasıl Ortaya Çıktı?  

Tarihler 1971 senesini gösterirken Amerikan başkanı Nixın, Bretton Woods anlaşmasını iptal etti. Milton Friedman ve Friedrich Hayek öncülüğünde liberal borç anlayışı kabul edildi. Yeni anlayış ile birlikte tüketim serbest ekonomisinin, ekonomik güç ve kaynaklara olan talebini giderebilmek için karşılıksız dolar basımı ortaya çıktı. 

Dolarda Arz-Talep Dengesi

Bir mal veya hizmete olan ilginin artmasına talep denmektedir. Böyle bir ilgi durumunda mal veya hizmetin değeri de artacaktır. Tüketim ürünlerinde olduğu gibi borsalar ve para birimlerinde de bu durum vardır. Eğer doların fiyatında bir yükselme varsa talep artmış demektir. Böyle bir durumda yatırım yapma eğilimlerinin arttığını söylemek yanlış olmaz. Dolar alımı ne kadar fazla olursa, piyasada bulunan dolar miktarı az olacağı için doların değeri artacaktır. Alınan dolar oranında piyasaya dolar girişi oluyorsa fiyatta herhangi bir değişiklik olmayacaktır. 

Döviz büroları kaça kadar açık öğrenmek istiyorsanız: Döviz Büroları Kaça Kadar Açık?

Ülkenin Dolar Rezervleri Neye Göre Belirlenir?

doları etkileyen faktörler

Dolar fiyatını belirleyen şeylerden biri de dolar rezervidir. Başka bir deyişle ülke piyasasında bulunan dolar miktarı diyebiliriz. Bir ülkede dolar rezervi fazla ise buna neden olacak 3 şey aşağıdaki gibidir;

1- Çok büyük bir turizm sektörüne sahip olması,

2- İhracat gelirinin çok yüksek olması,

3- Yabancı yatırımcının para girişinde bulunması.

Bu üç durum ülkede stabil bir şekilde devam ediyorsa dolarda sabit bir fiyat aralığında seyreder. Tabii ki bu maddelerin alt başlıkları doğrultusunda döviz kuru istikrarlı veya dalgalı olabilir. 

Dolar Ne Zaman Yükselir? 

1- Yabancı yatırımcı olmaması ve mevcut yatırımcıların çıkış yapması, 

2- Ülke içerisinde dolara olan talep, ülkede bulunan dolar oranından yüksek ise,

3- Turizm geliri azalırsa,

4- Ülke ihtiyaçları yurt dışından temin ediliyorsa,

5- Siyasi konjonktür ve sorunlar doların yükselmesine sebep olabilir. 

Dolar fiyatını belirleyen arz ve talep neye göre azalıp artar?

CDS Primi: CDS priminin az olması ülkeye olan güveni yükseltir. Güven yükselirse fon girişi olur ve fon girişi ile birlikte dolar düşer. 

Doğrudan veya dolaylı yatırımlar: Yatırımlar sonucunda ülkeye döviz girer ve dolar düşer. 

Dünya ekonomik ve siyasi durumu: Dünya ekonomik ve siyasi olarak iyi bir durumda ise ülkeye para girişi kolay olacağı için dolar düşer. 

Ekonomik kriz öngörüsü: Ekonomik kriz bekleniyorsa dolar yükselir. 

Enflasyonist baskı: Enflasyon yüksekse ülke parasına olan güven azalır ve dolar yükselir. 

FED faiz kararı: FED faiz oranını artırırsa dolar yükselir. 

İhracat ve ithalat: İhracat artarsa döviz girişi olur ve dolar düşer. İthalat artarsa döviz çıkmış olur ve dolar yükselir. 

IMF ve benzeri kredi veren kuruluşlar: Bu tarz yerlerden finansal kaynak alındığı zaman dolar fiyatının düşmesi beklenir. 

Kredi derecelendirme kuruluşlarının verdiği notlar: Kredi derecelendirme kuruluşu ülkeler için olumlu karar verirse fon girişi olur ve dolar düşer. 

Makroekonomik göstergeler: Makroekonomik göstergeler pozitif ise dolar düşer. 

Merkez bankası bağımsızlığı: Merkez bankası bağımsız olursa ülkeye güven artar ve fon girişi olur. Böylelikle dolar düşer. 

Şeffaflık: Ülke ekonomisi şeffaf ise güven artar, fon girişi olur ve doların düşmesi beklenir. 

Siyasi kriz tahminleri: Siyasi kriz bekleniyorsa dolar yükselir. 

Turizm Kazancı: Turizm ne kadar gelişmişse ve ne kadar turizm geliri olursa dolar düşer. 

Yurt dışı işçi kazançları: Yurt dışında çalışan kişiler ülkeye para girişi yaptığında doların azalması beklenir. 

Yurt içi faiz oranları: Yurt içinde faiz oranı düşerse dolar yükselir. 

Bu yazımızda siz kıymetli okuyucularımız için dolar neden yükselir neden düşer sorularını cevaplamaya çalıştık. Umarız sizler için yararlı ve bilgi verici bir içerik olmuştur. 

 

Yazar hakkında

Oğuzhan İsa Temiz

Güncel SEO ve Marketing içeriklerini derleyip yazmayı seven yazar aynı zamanda kişisel bir blog edası içerisinde içerik üretiyor. Farklılaşan kişisel psikolojiler insanları başka bir insan haline bürünmeye zorlayabiliyor. Tabii bir filmde de geçtiği gibi " Evet,biz tüketiciyiz.Tutkulu bir yaşam tarzının yan ürünleriyiz. Cinayet,suç,fakirlik bunlar beni ilgilendirmiyor.
Benim için önemli olan magazin dergileri.500 kanallı TV,iç çamaşırım da kimin adının yazdığı…" bana destek olmak isterseniz yazılarımı paylaşabilirsiniz.

Yorum yap!